Yağ akar, gres yerinde durur. Doğru gres; kıvamı (NLGI), sabun tipi, taban yağı viskozitesi ve sıcaklık dayanımı doğru seçilen grestir. Rulman, şasi ve yüksek sıcaklık uygulamaları.
Gres, aslında bir taban yağının bir kıvam vericiyle (sabun) tutulmuş hâlidir: yağ yağlama işini yapar, sabun yağı bulunduğu yerde tutan bir sünger gibi davranır. Bu yüzden gres, yağın akıp gideceği açık rulmanlarda, dikey millerde, toz ve suya açık şasi noktalarında ve sızdırmazlığın zor olduğu yerlerde kullanılır. Doğru gres seçimi dört başlığa iner: kıvam, sabun tipi, taban yağı ve sıcaklık.
Kıvam: NLGI sınıfı
Gresin sertliği NLGI numarasıyla belirtilir: 000 ve 00 neredeyse akışkandır (kapalı dişli kutuları), 0 ve 1 yumuşaktır (merkezi yağlama sistemleri, düşük sıcaklık), 2 en yaygın sınıftır (genel rulman yağlaması), 3 ise daha serttir (dikey miller, yüksek sıcaklık, iyi sızdırmazlık). Yanlış kıvam; çok yumuşaksa gres rulmandan atılır, çok sertse rulman göbeğine ulaşamaz. Çoğu genel uygulama için NLGI 2 doğru başlangıçtır.
Sabun (kıvam verici) tipi
- Lityum: en yaygın, çok amaçlı; iyi su direnci ve mekanik kararlılık, orta-yüksek sıcaklık.
- Lityum kompleks: lityumun yüksek sıcaklık ve yük dayanımı artırılmış hâli; damla noktası daha yüksek.
- Kalsiyum / kalsiyum sülfonat: mükemmel su direnci ve korozyon koruması; nemli ve tuzlu ortamlar, denizcilik.
- Poliüre: uzun ömür ve yüksek sıcaklık; elektrik motoru rulmanları, ömür boyu yağlamalı uygulamalar.
Taban yağı viskozitesi
Gresin içindeki yağ da bir viskozite sınıfına sahiptir ve asıl yağlamayı o yapar. Hızlı dönen küçük rulmanlar düşük viskoziteli (ISO VG 68–150) taban yağı ister; yavaş, ağır yüklü büyük rulmanlar yüksek viskoziteli (ISO VG 220–460) taban yağı ister. NLGI aynı olsa bile taban yağı yanlışsa yağlama yetersiz kalır; katalogda "base oil viscosity" satırına bakılmalıdır.
Damla noktası ve çalışma sıcaklığı
Damla noktası, gresin akıcı hâle geçtiği sıcaklıktır; çalışma sıcaklığı bu değerin en az 30–50 °C altında kalmalıdır. Lityum grese yaklaşık 180 °C, lityum kompleks 260 °C, poliüre ve kalsiyum sülfonat daha yüksek damla noktası sunar. Yüksek sıcaklık uygulamalarında sadece damla noktası değil, gresin o sıcaklıkta ömrü de önemlidir; yağlama aralığı sıcaklıkla kısalır.
Gres karıştırma uyarısı
Farklı sabun tiplerindeki gresler karıştırıldığında kıvam bozulabilir: karışım yumuşayıp akabilir ya da sertleşip yağ bırakmaz. Lityum ile kalsiyum çoğu zaman uyumludur, ama poliüre birçok sabunla uyumsuzdur. Marka veya sabun tipi değiştirirken rulman temizlenip yeni gresle doldurulmalı, ilk birkaç yağlamada eski gres dışarı atılana kadar sık yağlanmalıdır.
Sonuç
Doğru gres; uygulamaya uygun NLGI kıvamında (çoğu rulman için 2), ortama uygun sabun tipinde (genelde lityum/lityum kompleks, nemde kalsiyum sülfonat), rulman hız-yüküne uygun taban yağı viskozitesinde ve çalışma sıcaklığının güvenle altında damla noktasına sahip grestir. C-Oil gresleri farklı sabun ve NLGI sınıflarında üretilir; uygulama verilerinize göre doğru ürünü birlikte belirleyebiliriz.