Antifriz sadece donmayı önlemez; kaynamayı geciktirir, korozyonu durdurur ve su pompasını yağlar. IAT, OAT ve HOAT farkı, doğru konsantrasyon, karıştırma riski ve değişim zamanı.
Soğutma sıvısı, motorun ürettiği ısıyı radyatöre taşıyan sıvıdır ve dört iş yapar: kışın donmayı önler, yazın kaynama sıcaklığını yükseltir, sistemdeki metalleri korozyondan korur ve su pompası salmastrasını yağlar. Bu dört işi yapan şey sudaki glikol değil, içindeki korozyon önleyici katkı paketidir. Bu yüzden antifrizi rengine göre değil, kimyasına ve araç onayına göre seçmek gerekir.
IAT, OAT, HOAT nedir?
- IAT (inorganik): silikat ve fosfat esaslı, eski sistemler; koruma etkilidir ama katkı hızlı tükenir, 2 yılda değişir.
- OAT (organik): organik asit tuzları, uzun ömürlü (5 yıl / ~250.000 km); silikat/fosfat içermez, birçok modern araçta standarttır.
- HOAT / Lobrid: OAT + az miktar silikat; hızlı yüzey koruması ile uzun ömrü birleştirir, birçok Avrupa aracının istediği tiptir.
Renk neden güvenilmez?
Antifriz renkleri boya kaynaklıdır ve üreticiden üreticiye değişir: aynı yeşil iki farklı kimya olabilir, aynı kimya farklı renklerde satılabilir. "Aynı renk aynı sıvı" varsayımı hatalıdır ve uyumsuz iki sıvı karıştığında katkılar çökebilir, jel oluşabilir, radyatör ve kalorifer peteği tıkanabilir. Doğru kaynak, araç el kitabındaki soğutma sıvısı spesifikasyonudur (ör. VW G12++/G13, MB 325.x, kırmızı/mavi değil).
Konsantrasyon: ne kadar su?
Konsantre antifriz saf kullanılmaz; demineralize su ile seyreltilir. Tipik oran hacimce %50 antifriz / %50 su'dur ve yaklaşık -37 °C donma, +108 °C (basınçlı) kaynama koruması verir. Soğuk iklimlerde %60'a çıkılabilir; %70'in üzerine çıkmak ısı transferini düşürür ve donma noktasını yeniden yükseltir. Musluk suyu kullanmayın: kireç ve klorür korozyon ve tortu yapar. Hazır (ready-mix) ürünler zaten doğru oranda seyreltilmiştir.
Değişim zamanı ve kontrol
OAT ve HOAT sıvılar 5 yıl / ~250.000 km, IAT sıvılar 2 yıl dayanır; araç üreticisinin verdiği süre esastır. Ara kontrolde donma noktası refraktometreyle, sıvının pH'ı ve rengi gözle bakılır: kahverengiye dönmüş, bulanık ya da içinde tortu olan sıvı ömrünü doldurmuştur. Değişimde sistem tamamen boşaltılır, gerekirse yıkanır; sadece üstten tamamlamak eski ve yeni kimyayı karıştırma riski taşır.
Sonuç
Antifrizi renk değil, araç el kitabındaki spesifikasyon belirler. Doğru kimyayı seçin, demineralize su ile doğru oranda seyreltin (genelde 50/50), farklı tip sıvıları karıştırmayın ve üreticinin verdiği sürede değiştirin. C-Oil antifriz ve motor soğutma sıvıları farklı kimyalarda (IAT, OAT, HOAT) ve konsantre ile hazır formda üretilir; aracınıza uygun tipi birlikte belirleyebiliriz.